اردک ها پرندگان بسیار باهوش و زیرک میباشند. این پرندگان به زندگی در آب بسیار علاقه مند هستند و گونه های مختلف آن در دریاها و دریاچه های آب شیرین قابل مشاهده است. اردک ها جز اولین پرندگانی هستند که توسط انسان اهلی شده اند.
نام دیگر اردک، مرغابی میباشد که این نام فقط برای بخشی از گونه های مرغابی سانان به کار گرفته میشود. اردک ها جز خانواده مرغابیان به شمار میروند و شامل چندین زیر خانواده هستند. اردک ها بیشتر در آب زندگی میکنند و جثه آن ها کمی کوچک تر از سایر پرندگان دریایی همچون غاز و قو میباشد، بیشتر اردک ها توانایی زندگی در آب شور دارند از همین رو گونه خای متداول آن در دریاها، دریاچه ها و چشمه های آب گرم قابل مشاهده است.
پرهای پرنده زیبا و کمی چرب میباشد از همین رو در تماس با آب خیس نشده و پس از خارج شدن سبب سنگینی وزن در پرنده نمیشود. گونه ها و نژادهای گوناگون از اردک در جهان قابل مشاهده است که برخی از آن ها هنوز ناشناخته مانده اند.
اردک ها ویژگی های منحصر به فردی از لحاظ وزن، جثه، اندازه و فرم بدن نسبت به سایر پرندگان دریایی دارند. بدن این پرنده زیبا کمی کشیده و پاهای آن نسبت به دیگر پرندگان دریایی کوتاه تر است از همین رو انتهای بدنش در نزدیکی سطح زمین قرار میگیرد. اردک از دست پرندگان نوک پهن میباشند که نام علمی آن در علوم جانور شناسی لامیاورستر است طول و حجم بال اردک نسبت به دیگر پرندگان، دارای سایز متوسط میباشد.
بسیاری از نژادهای اردک دارای گونه ها و نژادهای بسیار گوناگون اند که بسیاری از آن ها هنوز شناخته نشده است. بسیاری از نژادهای اردک قدرت پروازهای بسیار خوب را در توانایی های خود دارند. لازم به ذکر است که این توانایی هنگام مهاجرت پرندگان حضور پررنگی را به عمل می آورد. این در حالی است که برخی از نژادهای دیگر پرنده اصلا قادر به پرواز نیستند و یا پروازهای کوتاه انجام میدهند، از جمله این اردک ها میتوان به برخی از گونه های اهلی اردک اشاره کرد که نام برخی از آن ها در زیر آورده شده است. اردک کایوگا، دونده هندی، اردک پکینو، اردک روئن.
دمای طبیعی بدن اردک حدود ۴۰ درجه سانتی گراد میباشد و به طور متوسط داده نبض این نوع پرنده در بازه زمانی یک دقیقه ۳۱۲ بار است و تعداد دم و بازدم آن ها در طول یک دقیقه حدود ۱۶ تا ۲۸ دفع میباشد. از لحاظ ویژگی های ظاهری این پرنده میتوانیم بگوییم که منقار آن نسبت به سایر پرندگان از حجم و اندازه درشت تری برخوردار میباشد و وزن آن پس از تکمیل فرآیند رشد معمولا ۲.۵ تا ۳ کیلوگرم است.
اندام های بدن اردک ماهیچه بوده و علاوه بر آن زبان این پرنده بسیار عضلانی و قوی میباشد روی زبان اردک ها تعداد بسیاری غده چشایی وجود دارد که همین امر موجب شده قدرت چشایی بالایی نسبت به سایر طیور داشته باشد.
ارتفاع گردن اردک ها کوتاه بوده و در عین حال قطر متوسطی را دارا میباشد طرح های کوچک و بزرگ تمام نواحی بدن اردک را به طور کامل پوشانده و سبب ایجاد غشای ضخیم بر روی پوست اردک شده است همانطور که اشاره شد این پرها چربی بوده از همین رو مانع از رسیدن رطوبت و آب، به بدن پرنده میگردد.
پرورش اردک کار نسبتا دشواری میباشد و برای موفقیت در پرورش اردک باید از نکات مهم آن اطلاع کامل داشته باشید و با داشتن اطلاعات کافی در همه زمینه های پرورش شروع به کار کنید.
پرورش اردک ها با اهداف مختلفی صورت میگیرد. برخی اردک ها دارای وزن گیری بالایی هستند و برای مصرف گوشتی پرورش داده میشوند، اردک هایی از جمله پکنی ، ماندارین با داشتن ظاهری زیبا برای پرورش با هدف پرنده زینتی و اردک هایی مانند مسکویی برای تولید تخم پرورش میشوند. اینجا باید هدف از پرورش را مشخص کنیم و سپس شرایط لازم را برای پرورش مهیا کنیم.
تغذیه اردک: جوجه اردک بعد از خروج از تخم میل زیادی به تناول غذا دارد. اردک به عنوان پرنده آبزی از جلبک ها، کرم ها، حلزون ها، حشرات ریز، علف ها، ریشه و دانه های گیاهان تغذیه میکنند. اگر شما قصد پرورش گله اردک را دارید پیشنهاد میکنیم با توجه به هدف خود از کنسانتره ها و جیره های مخصوص در کنار تغذیه طبیعی اردک ها استفاده کنید تا با کیفیت بهتر و سرعت بیشتر به هدف خود برسید. این جیره های غذایی با توجه به هدف تولید گوشت و یا تخم گذار بودن گله که پرورش دهنده مد نظر دارد نیازهای اردک را به خوبی تامین میکند. تغذیه نقش بسیار مهمی در پرورش ایفا میکند و هر چه جیره غذایی کامل تر باشد پرنده سالم تر خواهد بود.
محیط پرورش اردک: فضا و محیط پرورش باید نسبت به جمعیت گله محاسبه و اعمال شود. در صورت کمبود فضا، محیط دچار آلودگی و در نتیجه گله دچار بیماری خواهد شد. با دلیل رفت و آمد اردک ها در آب محیط پرورش همیشه مرطوب بوده و این رطوبت زمینه ساز تولید باکتری ها و ویروس ها خواهد شد به همین جهت تمیز کردن فضای پرورش و سمپاشی آن در صورت وجود حشرات و آفات به صورت منظم یکی از تاثیرگذارترین موارد در سلامتی و پیشگیری از بیماری ها و هجوم انگل هاست.
اردک ها معمولا از سن ۶ ماهگی شروع به تخم گذاری میکنند. البته زمان دقیق تخم گذاری اردک به شرایط آب و هوایی و نحوه نگهداری از آن ها بستگی دارد. بنابراین ممکن است اردکی در ۵.۵ ماهگی تخمگذار شود و دیگری از ۷ ماهگی به بعد. اگر اردک ماده تحت شرایط مناسب نگهداری شود معمولا تخمدان او از ۲۵ هفتگی به بعد فعال میشود.
لازم به ذکر است که تخم گذاری اردک ماده هیچگونه وابستگی اردک نر ندارد، این بدین معنی است که اردک بدون نر نیز تخمگذاری میکند. هدف از نگهداری اردک نر در کنار ماده بارور سازی تخم ها میباشد. زمانی که فصل تخم گذاری ماده ها فرل میرسد، سیستم تولید مثل اردک نر نیز فعال شده، برای همین اردک نر فقط در فصل تخم گذاری جفتگیری میکند.
فصل بهار در اصل برای بیشتر پرندگان به عنوان فصل تخم گذاری شناخته میشود. در واقع در فصل بهار طول روز به تدریج افزایش پیدا میکند که نتیجه آن تحریک غده هیپوفیز در پرنده و فعال شدن سیستم تناسلی آن میباشد. سیستم تخمدان و تولید مثل طیور به تغییرات طول روز و روشنایی حساس میباشد. اردک نیز همانند بیشتر طیور در فصل بهار وارد دوره تخمگذاری میشود. دوره تخمگذاری تا جایی ادامه پیدا میکند که اردک کمتر از ۱۳ ساعت نور دریافت کند. البته برخی نژادها همچون اردک اسرائیلی در فصل پاییز نیز یک دوره تخمگذاری میکنند. همچنین با ایجاد شرایط مصنوعی و کنترل نور، دمای محیط و تغذیه اردک ها میتوان در هر موقع از سال این پرندگان را وادار به تخمگذاری کرد.
میزان تعداد تخم گذاری اردک به نژاد این پرنده بستگی دارد. اردک های محلی تعداد تخمگذاری پایینی دارند و در سال کم تر از ۴۰ عدد تخم میگذارند. همچنین اردک اسرائیلی نیز کمتر از دیگر نژادها تخمگذاری میکند و معمولا تعداد تخم ها بین ۲۰ الی ۵۰ عدد در سال میباشد. اما برخی از نژادهای اردک همچون دونده هندی یا نژاد خاکی کمپل در سال تا ۳۰۰ عدد هم میتواند تخم تولید کنند. نور یکی از شرایط مهم و ضروری برای تخمگذاری اردک ها میباشد. اگر اردک های ماده در فصل تخمگذاری، روشنایی کمتری دریافت کنند تخمگذاری آن ها متوقف میشود. تخمدان اردک اردک برای تولید تخم نیاز به ۱۴ ساعت نور مداوم دارد. یعنی اردک ماده از همان ساعات اولیه روز به مدت ۱۴ ساعت باید نور مداوم دریافت کنند شدت نور دریافتی بین ۲۰ الی ۳۰ لوکس خواهد بود.
نکته بسیار مهم: اردک ماده در فصل تخم گذاری نیاز بالایی به کلسیم دارد. در این دوره کلسیم برای تشکیل پوسته تخم بیشتر مصرف میشود. بنابراین با شروع فصل تخمگذاری حتما از منابع کلسیم دار همچون کربنات کلسیم یا دی کلسیم فسفات به مقدار کن در تغذیه اردک های ماده استفاده کنید.
از دیگر شرایط لازم برای تخمگذاری اردک، میتوان به تغذیه آن ها اشاره کرد. اردک ها پرنده های پرخوری هستند و در طول روز تا ۱۵۰ گرم دان هم میتوانند مصرف کنند. اما در این صورت هزینه تغدیه آن ها بسیار بالا خواهد بود. پیشنهاد میشود در فصل تخم گذاری اردک ها را در فضای سبز نیز رها کنید و به صورت روزانه انواع سبزیجات و باقی مانده های محصولات کشاورزی نیز در اختیار آن ها قرار دهید. در این صورت هزینه کم تری بابت تغذیه آن ها صرف خواهید کرد.
دما یکی دیگر از شرایط لازم برای تخمگذاری اردک میباشد. اردک ها با توجه به پوشش بدنی که دارند، در برابر سرما مقاوم هستند ولی هوای سرد باعث افت تخمگذاری و قطع این فرآیند میشوند. بنابراین اگر آن ها را در مناطق سردسیر نگهداری میکنید حتما یک سرپناه با دمای مناسب برای آن ها نیز فراهم نمایید.
تخم نطفه دار اردک دارای اجزای تشکیل دهنده ی: زرده، سفیده و پوسته میباشد. معمولا وزن تخم نطفه دار به صورت متغیر بین ۷۲ الی ۸۰ میباشد. تخم های بزرگ تر دیر تر باز شده در مقابل تخم هایی که کوچک تر هستند زودتر هچ میشوند. بستگی به وزن تخم مرغ نرخ تبدیل جوجه متفاوت خواهد بود.
برای داشتن توسعه خوب در تخم نطفه دار توجه به دما و رطوبت اهمیت خاصی دارد. معمولا تخم نطفه دار اردک در دمای ۱۵ درجه سانتی گراد و رطوبت مورد لازم ۷۰ درصد میباشد. همچنین در طول روز حداقل چهار الی پنج بار باید تخم های نطفه دار جا به جایی و چرخش داشته باشند این کار باعث میشود زرده به غشا چسبیده نشود.
بعد از گذشت یک الی سه روز از تخم گذاری اردک ها زمان مناسبی برای جوجه کشی میباشد. شاید برای شما سوال باشد که در روز ششم یا هفتم جوجه کشی را میتوان انجام داد یا خیر که پاسخ مثبت میباشد با در نظر گرفتن دما و رطوبت خاص که البته درصد تبدیل به جوجه در این مدت پایین میباشد.
جوجه کشی با دستگاه های تمام اتومات به شما این اجازه را میدهد که در حین جوجه کشی تمام کنترل دما، رطوبت، روز و چرخش تخم های نطفه دار اردک را در دست داشته باشید و همچنین بتوانید همزمان تعداد بالایی از تخم های اردک را جوجه کشی کنید. یکی دیگر از مزیت های جوجه کشی به دستگاه حذف هزینه ها برای مولدی است که قرار است بر روی تخم ها بخوابد.
بهتر است دستگاه جوجه کشی را از شرکت معتبر سفارش دهید که دستگاه و تمام قطعات آن ضمانت میکند. دستگاهی را انتخاب کنید که تمام اتومات باشد زیرا در برخی از دستگاه ها پمپ دستی بوده و برای افزودن آب به دستگاه باید در دستگاه باز شود و این کار در راندمان جوجه کشی تاثیر میگذارد.
برای این که بتوانیم یک جوجه کشی موفق داشته باشیم نیاز به یک فضای ضدعفونی شده برای دستگاه و جوجه های تازه به دنیا آمده داریم. اتاق دستگاه باید از فضایی که برای جوجه های تازه به دنیا آمده آماده کرده ایم جدا باشد. اتاق جوجه ها باید تمیز، ضدعفونی شده و گرم باشد، غذای و آب جوجه ها باید به صورت ۲۴ ساعت در دسترس جوجه ها قرار بگیرد.
دستگاه خود را برای تست سلامت تا ۷۲ ساعت بدون قرار دادن تخم های نطفه دار روشن بگذارید. بعد از اطمینان از سلامت دستگاه تخم ها را در داخل دستگاه به صورتی که سر پهن تخم رو به بالا باشد و یا تخم به پهلو قرار گرفته باشد در دستگاه بچینید. دستگاه را روی دمای ۳۷.۳ درجه و رطوبت آن را بر روی ۷۰ درصد تنظیم کنید. طول کل دوره جوجه کشی اردک ۲۸ روز است که در ۲۵ روز اول باید سیستم ستر و چرخش تخم ها روشن باشد. در روز ۲۵ جوجه کشی دمای دستگاه را به ۳۷.۶ درجه و رطوبت دستگاه را به ۸۰ درصد افزایش دهید، در این سه روز چرخش تخم ها را متوقف کنید تا جوجه ها به راحتی از تخم بیرون بیایند.