سیستم تولید مثل در مرغ
در مرغ اندام های تولیدمثل به دو بخش تخمدان و اویداکت تقسیم میشود. در مرغ فقط تخمدان چپ و اویداکت فعال است اگر چه تخمدان راست در دوران جنینی وجود دارد در دوران رشد تحلیل میرود و در پرنده بالغ آثار و بقای آن وجود دارد. تخمدان مرغ در جلوی کلیه ها قرار دارد و محکم به دیواره حفره شکمی چسبیده است. تخمدان گرچه در جوجه هچ شده خیلی کوچک به نظر میرسد اما بعدا به طور کامل رشد میکند و بزرگ میشود. تخمدان حاوی ۱۳ تا ۱۴ هزار اجسام گرد به رنگ متمایل به زرد به نام ova است. هر ova به طور مجزا به عنوان یک سلول انفرادی توسط غشای زرده احاطه شده است. هر ova را که شامل اووم و زرده است سلول های فولیکولی احاطه کده و فولیکول را تشکیل داده اند. فولیکول ها با رنگ های خونی فراوان که در سطح آن کشیده شده تغذیه و رشد میکنند. زمانی که اووم در حال رشد است زرده نیز به آن اضافه میشود و در ده روز اندازه زرده به حدود 31% وزن یک تخم مرغ معمولی میرسد. پس از جوجه کشی و در زمان هچ جوجه ها دارای هزاران تخم بالقوه اند که هر کدام از نظر تئوری میتوانند تخم گذاری شوند اما شبیه اوویست پستانداران بیشتر آن ها هرگز رشد نمیکنند و به آستانه تخمگذاری نمیرسند لازم است بدانیم بعد از هچ جوجه هیچ تخم جدیدی به آن اضافه نمیشود. اندازه فولیکول های حاوی تخم ها بسیار متفاوت است و از خیلی کوچک تا نرمال یعنی به اندازه زرده یک تخم مرغ که آماده رها سازی به داخل اویداکت است میرسند.
تخمک گذاری در مرغ ها
آزاد شدن زرده از تخمدان به ایداکت را تخمک گذاری میگویند. اووم که درون ساک فولیکول است از محل یک ساختار خطی به نام استیگما پاره میشود در این بخش از ساک یا فولیکول رگ های خونی تغذیه کننده وجود ندارد. آزاد سازی هر تخمک ۳۰ تا ۷۵ دقیقه بعد از تخمگذاری قبلی مرغ انجام میگیرد. سیستم کنترل زمان در روز اول اولاسیون کاملا شناخته شده نیست به هر حال در این رابطه سیستم عصبی و هورمون ها فاکتورهای تاثیرگذار مهمی هستند. پس از آن که زرده رشد و به اندازه مطلوب رسید خود زرده عاملی در تخمدان خواهد بود برای تحریک آزاد سازی هورمون LH. وجود این هورمون در جریان خون منجر به پارگی فولیکول و نهایتا آزاد سازی تخمک به درون اویداکت میشود. تخمک زمانی که درون تخمدان است ابتدا به حالت ائوگونیوم اولیه است. ائوگونیوم به اووسیت اولیه با هسته کوچک و مقدار محدود سیتوپلاسم و زرده حجیم تبدیل میشود. قبل از خروج تخمک از تخمدان اولین تقسیم میوزی انجام میشود که نتیجه آن ایجاد گویچه قطبی و ائوسیت ثانویه است. ائوسیت ثانویه بعد از خروج از تخمدان به حفره عمومی بدن و سپس توسط بخش اول اویداکت یا اینفاندیبولوم جذب میشود و تقسیم میوزی دوم با نفوذ اسپرم صورت میگیرد. در اغلب پرندگان در حین لقاح تعداد زیادی اسپرم به داخل تخمک نفوذ میکند ولی فقط یکی از آن ها با سلول تخمک لقاح میکند و سلول تخم تشکیل میشود. مابقی اسپرم ها به منطقه زرده وارد میشوند و پایین و اطراف سلول تخم جا میگیرند و تا مرحله بلستولاسیون در آن جا می مانند. نفوذ اسپرم ها به زرده باعث آزاد شدن آنزیم ها در منطقه سر یعنی اکروزم اسپرم و در نتیجه تخریب منطقه زرده زیر نطفه میشود. به همین دلیل حفره ای تشکیل میشود که بلاستوسل کاذبی ایجاد میکند پس از آن تقسیم سلولی در نطفه یا سلول تخم اتفاق می افتد.
چگونگی لقاح پرندگان
لقاح در پرندگان با دیگر حیوانات تفاوت زیادی دارد. پرندگان نر از جمله خروس فاقد آلت تناسلی میباشند. در حقیقت سلول های آلت تناسلی پرندگان نر به طور کامل رشد نمیکند و در نهایت فقط به صورت یک برآمدگی جزئی باقی میماند که نام علمی آن پاپیلا میباشد. محققان علت این پدیده را در اثر ژن bmp4 میدانند اما هنوز به طور قطع روشن نیست چرا سلول ها دستگاه تناسلی پرندگان نر پس از چند روز از بین میرود و رشد آن متوقف میشود. اما برخی پرنده ها همانند شترمرغ، اردک و غاز فاقد اسن ژن بوده و در نتیجه گونه های نر این حیوانات دارای آلت تناسلی است. هنگامی که مرغ و خروس با هم جفت شدند، اسپرم های خروس از طریق کلوآک به مجرای تخمک منتقل میشوند و در آنجا نگه داشته میشوند. با خروج زرده از تخمدان مرغ و ورود آن به مجرای تخم بر، اسپرم به تخمک میپیوندد و لقاح شکل میگیرد. در این زمان تقسیم سلولی حتی زمانی که هنوز تخمک در حال شکل گیری است شروع میشود. پس از آن مراحل تولید تخم در مجرای تخم بر مرغ ها انجام میگیرد و در نتیجه تخم مرغ نهایی به صورت نطفه دار تولید میشود.
بیضه خروس
بیضه خروس ها به شکل لوبیا بوده که در مقابل ستون فقرات آن ها و مقابل کلیه قرار دارد. اندازه این ارگان در خروس ها براساس سن و زمان سال متفاوت است. به عنوان مثال در فصل زمستان اندازه بیضه های خروس کوچک تر بوده و در فصل جفتگیری نیز کمی متورم میشوند. در پرنده هایی که پرواز میکنند، بیضه های سمت راست کوچک تر از چپ بوده تا وزن کلی پرنده کاهش یابد و پرنده مشکلی در پرواز کردن نداشته باشد. اما در خروس ها هر دو بیضه اندازه یکسانی دارند. اسپرم های خروس در بیضه آن ها تولید میشود. اسپرم های خروس نیمی از کل کروموزوم های مورد نیاز برای تولید جنین را دارا میباشد. مرغ نیم دیگر از این کروموزوم ها در تخمدان خود تامین میکند. به طور طبیعی یک میلی متر مکعب از ترشحات جنسی خروس بین ۳ الی ۵ میلیون اسپرم دارد که این اسپرم ها سر نوک تیز و دم های طولانی دارند. در خروس ها نیز با افزایش سن، تعداد و کیفیت اسپرم ها کاهش می یابد.
چگونگی تولید مثل مرغ و خروس
غده جنسی خروس که به صورت برآمدگی جزئی میباشد دقیقا در کنار مخرج این پرنده است. در حین جفتگیری مرغ و خروس، کلواک آن ها با یک دیگر تماس پیدا میکند و در نتیجه اسپرم های خروس از طریق کلواک مرغ به رحم آن منتقل میشوند. پس از جفتگیری اسپرم های خروس تا چند روز میتواند در دیواره های مجرای تخمک زنده بماند و تخم ها را بارور سازند. تشکیل اسپرم در خروس ها حدودا ۱۵ روز طول میکشد. همچنین بعد از جفتگیری به طور متوسط یک هفته زمان لازم است تا اولین تخم نطفه دار تولید شود. بیشترین میزان باروری تخم ها ۳ الی ۴ روز پس از جفتگیری میباشد. با این حال تا دو هفته پس از جفتگیری و حتی نزدیک به یک ماه، همچنان مرغ میتواند تخم نطفه دار بگذارد. چرا که بعد از جفتگیری تعداد زیادی اسپرم در تخمدان مرغ ذخیره میشوند.
مجرای تخم بر در مرغ ها
دومین بخش دستگاه تولید مثل مرغ اویداکت است که شامل یک لوله پرپیچ و خم است و زمانی که به طور کامل رشد میکند طول آن به ۲۵ تا ۲۷ اینچ میرسد. اویداکت به ۵ بخش تقسیم میشود که شامل اینفاندیبولوم، ماگنوم، استیموس، غده پوسته ساز و واژن است. اولین بخش اویداکت اینفاندیبولوم است که ۳ تا ۴ اینچ طول دارد و اووم آزاد شده از تخمدان را جذب میکند. اووم یا زرده ۱۵ تا ۱۸ دقیقه در اینفاندیبولوم میماند. اینفاندیبولوم منبع ذخیره اسپرماتوزوآ یا سلول های جنسی نر است. بنابراین عمل بارورسازی تخمک یا لقاح در آن جا صورت میگیرد. پس از آن تخم به سمت ماگنوم حرکت نموده، جایی که آلبومین تشکیل میشود. سپس تخم به بخش ایستموس منتقل میشود و غشای داخلی در آنجا شکل میگیرد. پس از آن تخم مرغ به بخش غده ساز پوسته میرسد و مدت زمان زیادی در آنجا پوسته تخم مرغ شکل میگیرد. در نهایت تخم مرغ به طور کامل ساخته شده و به سمت مخرج آن هدایت میشود.
برای خرید انواع تخم نطفه دار مانند تخم نطفه دار مرغ گوشتی و تخم نطفه دار مرغ زینتی و تخم نطفه دار غاز با کارشناسان شرکت ایران جوجه به آدرس وبسایت https://fertilizedegg.com در ارتباط باشید.