نکات مهم برای جوجه کشی در خانه
جوجه کشی در خانه بسیار جالب و هیجانانگیز است به خصوص اگر برای اولین بار اقدام به جوجه کشی در خانه کرده باشید. از آنجایی که جوجه کشی برای بار اول معمولا با سوالات و سردرگمی های زیادی همراه است، بنابراین جهت راهنمایی شما کاربر گرامی و کمک به رسیدن به جوجه کشی موفق در خانه، این مقاله آموزشی و کاربردی را نگاشته ایم.
قدم اول؛ انتخاب و خرید دستگاه جوجه کشی:
ممکن است کار خود را با یک دستگاه جوجه کشی دست ساز و یا دستگاه جوجه کشی دست دوم و کارکرده شروع کنید، در این صورت نباید انتظار بالایی از دستگاه داشته باشید، حتی جوجه شدن یک تخم از میان چندین تخم نیز موفقیت بزرگی محسوب میشود. اما اگر میخواهید به راندمان و بازدهی بالا برسید و حداکثر تخم ها را به جوجه تبدیل کنید، توصیه ما خرید یک دستگاه جوجه کشی معتبر و دارای گارانتی و خدمات پس از فروش قابل اتکا میباشد.
_ معایب دستگاه های جوجه کشی دست ساز و کارکرده
۱. دستگاه های جوجه کشی دست ساز، توانایی تامین و سنجش دقیق حرارت و رطوبت را ندارند.
۲. دستگاه های دست ساز کلا راندمان بالایی ندارند، به این دلیل که هیچ استانداری در ساخت آن ها رعایت نشده است.
۳. دستگاه جوجه کشی کارکرده و دست دوم آلوده به میکروب ها هستند و شستوشوی آن سخت و زمان بر خواهد بود.
۴. احتمال خرابی قطعات و کالیبره نبودن سنسور دستگاه های جوجه کشی دست دوم وجود دارد.
۵. دستگاه های دست دوم فاقد گارانتی و خدمات پس از فروش هستند، بنابراین برای سرویس و تعمیر قطعات آن با مشکل مواجه خواهید شد.
۶. احتمال از رده خارج شدن دستگاه خریداری شده و نبود قطعات آن در بازار وجود دارد.
اما اگر قصد رسیدن به موفقیت چشمگیر و راندمان بالا را دارید، حتما باید کمی هزینه کنید و به سنت خرید دستگاه های جوجه کشی استاندارد و مهندسی شده بروید.
_ نکات مهم جهت انتخاب و خرید دستگاه جوجه کشی خانگی:
۱. دستگاه جوجه کشی مورد نظر باید بین ۱۰ الی ۲۰۰ تخم مرغ ظرفیت داشته باشد، ظرفیت های بیشتر از ۲۰۰ عدد، صنعتی محسوب شده و استفاده از آن ها در خانه مشکل است چون فضای کافی برای نگهداری از جوجه ها نخواهید داشت.
۲. دستگاهی را خریداری کنید که دارای گارانتی و خدمات پس از فروش واقعی و قابل اطمینان باشد، چرا که در آینده جهت دریافت راهنمایی کار با دستگاه و یا تعمیر و تعویض قطعات آن به واحد گارانتی و خدمات پس از فروش نیاز خواهید داشت.
۳. قبل از خرید، در مورد راندمان و کیفیت کاری دستگاه تحقیق کنید و با پرورش دهنده ها و فعالان مختلف حوزه پرورش طیور در ارتباط باشید.
۴. بهتر است از دستگاه های بدنه pvc یا پلیمری استفاده کنید چوم به راحتی قابل شست و شو بوده و نگرانی از بابت پوسیدگی و زنگ زدگی دستگاه وجود نخواهد داشت.
۵. در مورد سنسور دستگاه تحقیق کنید، معمولا سنسورهای sht کیفیت بالایی دارند و راندمان جوجه کشی را بالاتر میبرند. نسل سه سنسور sht، دقیق تر از نسل های قبلی است.
۶. از وجود قابلیت ستر/هچر همزمان مطمئن شوید. این ویژگی از انبار کردن تخم ها جلوگیری خواهد کرد و تخم نطفه دار را در هر لحظه ای میتوانید وارد دستگاه کنید بدون اینکه نگران فضای لازم برای دوره هچر باشید.
قدم دوم؛ آماده سازی محیط جوجه کشی:
جوجه کشی در هر مکانی امکان پذیر نیست و دستگاه جوجه کشی باید اتاق و محل مخصوص به خود را داشته باشد تا حداکثر راندمان را از آن بگیرید. محل قرارگیری دستگاه بلید حداقل رفت و آمد به دما و رطوبت کنترل شده داشته باشد. امکان استفاده از دستگاه در اتاق خواب، آشپزخانه، بالکن، انباری و هر مکان دیگری نیز وجود دارد، اما راندمان و بازدهی لازم را نخواهید گرفت چرا که احتمال دستکاری شدن دستگاه( توسط افراد دیگر) و تغییرات شدید دنا و رطوبت محیطی وجود دارد. برای موفقیت در جوجه کشی خانگی، حتما یک انبار یا اتاق بسته ای را در نظر بگیرید که حداقل رفت و آمد را داشته باشید و امکان تغییر در دما و رطوبت محیط به وسیله سیستم های گرمایشی، سرمایشی و رطوبتی نیز وجود داشته باشد. اتاق را کاملا تمیز و ضدعفونی کرده و هرگونه آلودگی و عوامل بیماری زا مانند سوسک، موش، مگس و... را از بین ببرید. یک فن تهویه پنجره اتاق نصب کنید تا هوای آلوده را همواره به بیرون انتقال دهید. دستگاه را در مکانی قرار دهید که تحت تابش مستقیم نور آفتاب و یا وزش مستقیم سرما و باد نباشد، همچنین از دسترس افراد متفرقه به ویژه کودکان خارج باشد.

قدم سوم؛ تست دستگاه و اطمینان از سلامت آن:
پس از خرید دستگاه و آماده سازی محیط، باید دستگاه را تست کرده و از سالم بودن تمامی سیستم های آن مطمئن شوید. روند تست دستگاه جوجه کشی ممکن است تا ۲۴ ساعت نیز طول بکشد. برای لین کار ابتدا دما و رطوبت محیط را کنترل کرده و دما را بین ۲۰ الی ۳۰ درجه و رطوبت را بین ۵۰ الی ۶۰ درصد حفظ کنید. در صورت سرد بودن محیط از بخاری، گرم بودن محیط از کولر و خشک بودن محیط از رطوبت ساز استفاده کنید. دستگاه دستگاه روشن کرده و دنا و رطوبت لازم برای جوجه کشی را روی آن تنظیم کنید، سپس منتظر بمانید تا نمایشگرهای برد، دنا و رطوبت داخل دستگاه را نشان دهد. در صورت رسیدن به مقدار دلخواه شما، یعنی دستگاه سالم بوده و به خوبی کار میکند. ضمن فرآیند تست، باید از سالم بودن موتور چرخش و فن تهویه و فن سیرکوله نیز مطمئن شوید.
قدم چهارم؛ تهیه تخم نطفه دار و شروع جوجه کشی:
حتما برای خرید تخم نطفه دار به افراد مطمئن و قابل اعتماد مراجعه کنید و از خرید اینترنتی و غیر حضوری پرهیز کنید، اگر خودتان دارای گل مولد تخم نطفه دار هستید، بهترین و با کیفیت تخم های نطفه دار را از آن ها به دست خواهید آورد به شرطی که به خوبی تغذیه شوند و در سلامت کامل باشند. پس از تهیه تخم های نطفه دار میتوانید جوجه کشی را شروع کنید. البته به شرطی که عمر تخم نطفه دار بیشتر از ۲۴ ساعت و کمتر از ۴۸ ساعت باشد. چنین تخمی بالاترین بازدهی را خواهد داشت و به احتمال قوی به جوجه تبدیل خواهد شد. برای شروع جوجه کشی نیز طبق مراحل فوق، ابتدا محیط را آماده کرده سپس تخم ها را در داخل شانه ها چیده و در نهایت دما و رطوبت لازمه را روی کنترلر تنظیم کنید.
قدم پنجم؛ بررسی وضعیت کار دستگاه:
شروع به کار دستگاه به معنای پایان وظایف شما نیست، بلکه باید هر چند ساعت یکبار به محل کار دستگاه مراجعه کرده و از روشن بودن آن و تنظیم بودن دما و رطوبت مطمئن شوید. هم چنین از سالم بودن سیستم چرخش و فن تهویه و سیرکوله نیز اطمینان حاصل کنید.
قدم ششم؛ نطفه سنجی:
پس از گذشت یک هفته از فرایند جوجه کشی، لازم است که تک به تک تخم ها را مورد نوربینی (نطفه سنجی) قرار دهید. نطفه سنجی را حتما هر هفته یکبار انجام دهید، با این کار تخم های بدون نطفه و پوچ را شناسایی و از دستگاه خارج میکنید، چرا که تخم های پوچ داخل دستگاه پس از مدتی ( در اثر حرارت و رطوبت بالای دستگاه) فاسد شده و سایر جنین های در حال رشد را نیز تحت تاثیر قرار خواهد داد.
قدم هفتم؛ انتقال تخم ها از دوران ستر به دوران هچر:
کل دوره جوجه کشی متشکل از دو زیر دوره به نام های دوره ستر و دوره هچر میباشد. در دوره ستر تخم ها در داخل شانه های مخصوص یا همه کاره قرار گرفته و باید مرتبا چرخش داشته باشند و همچنین دما و رطوبت مخصوص به خود را دارد. اما در دوره هچر بلید چرخش تخم را متوقف کرده و تخم ها را از شانه به سبد هچ انتقال داده و دما و رطوبت مخصوص این دوره را روی دستگاه تنظیم کرد. سه روز آخر دوران جوجه کشی به هچر اختصاص دارد و باید تخم ها را در این زمان از ستر به هچر انتقال دهید. به عنوان مثال، کل دوره جوجه کشی مرغ ۲۱ روز است که ۱۸ روز آن به دوره ستر و ۳ روز آخر آن به دوره هچر تعلق دارد، با شروع روز نوزدهم میتوانید فرآیند انتقال از ستر به هچر را شروع کنید. در مورد سایر پرنده ها نیز به همین ترتیب میتوانید اقدام کنید، یعنی کل دوره جوجه کشی را منهای عدد ۳ بکنید و روز انتقال به هچر برابر خواهد بود با عدد به دست آمده به علاوه یک.
_ مراحل انتقال تخم ها از،قسمت ستر به قسمت هچر:
۱. دمای محیط را به بالای ۳۰ درجه سانتی گراد و رطوبت آن را به بالای ۷۰ درصد افزایش دهید.
۲. سبد هچ را آماده کرده و درب دستگاه را باز کنید.
۳. از آنجایی که تاریخ ورود تخم به داخل دستگاه را قبلا یادداشت کرده اید. تخم های رسیده به دوران هچ را از شانه ها خارج کرده و به صورت خوابیده در سبد قرار دهید.
۴. اگر دستگاه جوجه کشی شما دارای قابلیت ستر و هچر همزمان است، نیازی به تغییر دما و رطوبت و یا توقف چرخش نیست. کافیست درب رویی سبد هچ را قرار داده و تخم ها را به قسمت کف دستگاه انتقال دهید. (دستگاه های ستر و هچر همزمان طوری طراحی شده اند که رطوبت در قسمت هچر بالاتر و حرارت کمتر از قسمت ستر باشد.)
۵. اگر دستگاه جوجه کشی شما تمام ستد است، یا باید کل تخم ها را با هم وارد دوره هچر کنید ( در صورتی که همه تخم ها را با هم وارد دستگاه کرده باشید) یا باید دستگاه جداگانه ای را برای دوران هچر در نظر بگیرید (اگر تخم ها را در زمان های مختلفی وارد دستگاه کرده اید)
۶. در دستگاه های تمام ستر، هنگام انتقال تخم ها به دوران هچر، باید دما و رطوبت دستگاه را برای دوران هچر تغییر دهید. هم چنین چرخش دستگاه را متوقف
کرده و راک جوجه کشی باید به صورت افقی قرار بگیرد.
قدم آخر؛ انتقال جوجه ها به بستر:
پس از گذشت سه روز آخر دوران جوجه کشی (دوره هچر) شاهد بیرون آمدن جوجه ها از تخم خواهید بود. ممکن است برخی از جوجه ها تا ۲ الی ۳ روز دیرتر از تخم بیرون بیایند، بنابراین جای نگرانی نیست. در طول مدت زمانی که جوجه ها در سبد هچ هستند، میتوانید بستر مخصوص جوجه ها را آماده کنید. بهتر است یک اتاق یا انباری سربسته و جداگانه ای را برای نگهداری جوجه ها در نظر بگیرید. امکان قرار دادن جوجه ها در آشپزخانه و یا اتاق خواب و... وجود ندارد، بو و سر و صدای آن ها هم شما و هم دیگر اعضای خانواده را آزار خواهد داد. برای گرم کردن بدن جوجه ها حتما از لامپ مادر مصنوعی استفاده کنید و در کف بستر از پوشال نرم و یا خاک اره و کاه و کلش میتوانید استفاده کنید. جوجه ها باید از آب تازه و سالم و دان مخصوص سوپر استارتر بهره مند شوند.

چند نکته حائز اهمیت در جوجه کشی خانگی
۱. تخم ها را قبل از قرار دادن در دستگاه جوجه کشی به مدت حداقل ۲۴ ساعت در مکان مناسب انبار کنید. این مکان باید دمای ۱۶ تا ۱۸ درجه سانتیگراد و رطوبت ۵۵ تا ۶۵ درصد داشته باشد.
۲. تخم ها را در آن میتوانید به دو صورت عمودی یا افقی ذخیره کنید. در حالت عمودی بلید قسمت پهن دستگاه به سمت بالا باشد. در حالت افقی نیز بهتر است تخم ها را به صورت کج و زاویه دار نگهداری کنید. به طوری که قسمت پهن آن رو به بالا باشد. بهتر است تخم ها را هر روز دو سه بار بچرخانید.
۳. قبل از قرار دادن تخم های نطفه دار را درون دستگاه، آن ها را به مدت چند ساعت در خارج از دستگاه در دمای اتاق یعنی حدود ۲۵ درجه سانتی گراد قرار دهید. اکر مستقیما آن ها را در داخل دستگاه قرار دهید عرق کرده و شوک دمایی به نطفه وارد میشود.
۴. تاریخ قرار دادن تخم ها را در داخل دستگاه یادداشت کنید تا زمان هچ شدن تخم ها را به صورت دقیق و صحیح مراعات نمایید. البته در مورد دستگاه هایی که مجهز به نمایشگر روزشمار دیجیتال هستند نیازی به یادداشت نبوده و با استفاده از روز شمار میتوانید مدن زمان گذشته شده از جوجه کشی را مشاهده کرده و زمان دقیق هچ را مشخص کنید.
۵. رطوبت ساز دستگاه را با استفاده از آب بدون املاح پر کنید. املاح موجود در آب میتوانند همراه با رطوبت بر روی پوسته تخم ها قرار گرفته و روزنه هلی موجود بر روی پوسته تخم را گرفته و باعث کاهش راندمان جوجه کشی شود.
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد جوجه کشی از تخم نطفه دار با کارشناسان شرکت ایران جوجه در ارتباط بوده و یا به آدرس وبسایت رسمی این شرکت https://fertilizedegg.com مراجعه کنید.