شترمرغ گونه ای از پرندگان بزرگ بدون پرواز میباشند که بومی مناطق خاصی از آفریقا است.
این پرنده از لحاظ ظاهری متمایز است، دارای گردن و پاهای بلند است و میتواند برای مدت طولانی با سرعت ۵۵ کیلومتر در ساعت ( ۳۴ مایل در ساعت) و به پرش های کوتاه تا حدود ۷۰ کیلومتر در ساعت ( ۳۵ مایل در ساعت) بدود. شترمرغ دارای سریع ترین سرعت زمینی در بین پرندگان میباشد. بزرگ ترین گونه زنده پرندگان شترمرغ معمولی است و بزرگ ترین تخم ها را از هر پرنده زنده تخمگذار میگذارند.( پرندگان فیل منقرض شده ماداگاسکار و موی غول پیکر نیوزلند تخم های بزرگتری تخمگذاری کردند اما نسل آن ها منقرض شده است.)
رژیم غذایی شترمرغ معمولا از مواد گیاهی تشکیل میشود، اگر چه بی مهرگان را نیز میخورند. شتر مرغ ها در گروه های ۵ تا ۵۰ پرنده زندگی میکنند.
در صورت تهدید، شترمرغ یا خود را با صاف خوابیدن در زمین پهن میکند یا فرار میکند. اما اگر در گوشه ای گیر بیفتد، میتواند با یک لگد از پاهای قدرتمند خود حمله کند.
الگوهای جفتگیری براساس منطقه جغرافیایی متفاوت است، اما نرهای این پرنده سرزمینی برای یک حرمسرا از دو تا هفت ماده مبارزه میکنند.
شترمرغ در سراسر جهان پرورش داده میشود، به ویژه برای پرهای آن، که تزئینی است و همچنین به عنوان گردگیر استفاده میشود. پوست آن برای محصولات چرمی مورد استفاده قرار میگیرد و گوشت آن به صورت تجاری به بازار عرضه میشود که نازک بودن آن یک نقطه مشترک بازاریابی است. وزن شترمرغ های معمولی از ۶۳ تا ۱۴۵ کیلوگرم( ۱۳۹_۳۲۰ پوند) یا به اندازه دو انسان بالغ است.
شترمرغ های masai در آفریقای شرقی به طور متوسط ۱۱۵ کیلوگرم(۲۵۴ پوند) در نرها و ۱۰۰ گرم ( ۲۲۰ پوند) در ماده ها بودند، در حالی که زیرگونه معرفی شده، شترمرغ آفریقای شمالی بود در بزرگسالان بدون جنس به طور متوسط ۱۱۱ کیلوگرم ( ۲۴۵ پوند) یافت شد.
شترمرغ های نر استثنایی ( در زیرگونه های نامزد شده) میتوانند تا ۱۵۶.۸ کیلوگرم (۳۴۶ پوند) وزن داشته باشند.
در بلوغ جنسی ( دو تا چهار سال)، شترمرغ های معمولی نر میتوانند از ۲.۱ تا ۲.۸ متر ( ۶ فوت ۱۱ در ۹ فوت ۲ اینچ) قد داشته باشند، در حالی که شترمرغ های ماده از ۱.۷ تا ۲.۰ متر ( ۵ فوت ۷ در تا) ۶ فوت و ۷ اینچ رشد میکند.
جوجه های جدید رنگ حنایی دارند و دارای لکه های قهوه ای تیره هستند. در طول سال اول زندگی، جوجه ها در حدود ۲۵ سانتی متر (۹.۸ اینچ) در ماه رشد میکنند در یک سالگی، شترمرغ های معمولی تقریبا ۴۵ کیلوگرم (۹۹ پوند) وزن دارند. طول عمر آن ها تا ۴۰_۴۵ سال است.
پرهای شترمرغ های نر بالغ سیاه و سفید است. پرهای ماده ها و شترمرغ های نر جوان به رنگ قهوه ای مایل به خاکستری و سفید هستند. سر و گردن شترمرغ های ماده تقریبا برهنه است و لایه ای نازک به سمت پایین دارد. پوست گردن و ران های ماده خاکستری مایل به صورتی است.
شترمرغ ها معمولا ماه های زمستان را دو نفره یا تنها میگذرانند. فقط ۱۶ درصد مشاهده شده که شترمرغ ها در فصل زمستان در گروه های بیش از دو پرنده بود. در طول فصل تولید مثل و گاهی اوقات در دوره های شدید بی بارانی شترمرغ در گروه های کوچی متشکل از پنج تا ۱۰۰ پرنده زندگی میکند( که توسط یک مرغ برتر هدایت میشوند) که اغلب همراه با سایر حیوانات چرای حیوانات مانند گورخرها یا گیاهان خارپشت سفر میکنند. شترمرغ ها روزانه هستند یعنی اینکه در طی
بیدار بوده و شب ها میخوابند، اما ممکن است در شب های مهتابی فعال باشند. آن ها در اوایل و اواخر روز بیشتر فعال هستند. قلمرو شترمرغ نر بین ۲ تا ۲۰ کیلومتر مربع (۰.۷۷ تا ۷.۷۲ مایل مربع) است.
شترمرغ های معمولی با بینایی و شنوایی حاد خود میتوانند شکارچیانی مانند شیر را از دور حس کنند. هنگامی که توسط یک شکارچی تعقیب میشود، سرعت آن ها بیش از ۷۰ کیلومتر در ساعت (۴۳ مایل در ساعت) مشاهده شده است. سریع ترین حیوانات دوپای جهان است. هنگام خوابیدن و پنهان شدن از بین شکارچیان، پرندگان سر و گردن خود را صاف بر روی زمین قرار میدهند و باعث میشوند از فاصله دور مانند تپه ای از زمین به نظر برسند و مه و گرما در زیستگاه گرم و خشک به پنهان شدن آن ها کمک میکند.
در صورت تهدید شترمرغ های معمولی فرار میکنند، اما با ضربات پا قدرتمند میتوانند باعث آسیب جدی و مرگ شوند. پاهای آن ها فقط میتواند به جلو لگد بزند.
پرورشدهندگان به دلیل داشتن گوشت سالم و و کم چرب، پوست ارزشمند، روغن بسیار مفید برای مواد آرایشی و پرهای گران قیمت تمایل زیادی به نگهداری شترمرغ ها دارند. همین کارایی زیاد باعث شده است که پرورش دهندگان زیادی نسبت به خرید تخم نطفه دار شترمرغ اقدام کنند و از مزایای پرورش شترمرغ بهره مند شوند.
زمین: شترمرغ جثه بزرگی دارد و همین ویژگی باعث میشود که فضای نگهداری آن ها بزرگ تر باشد. نگهداری جوجه شترمرغ یک روزه، پرورش پرنده های بالغ و جوجه کشی تخم نطفه دار این پرنده، هر کدام نیازمند بخش جداگانه ای هستند ولی در در حالت کلی برای هر ۲۰ جوجه شترمرغ یک فضای ۲۰ در ۱۰ متر و برای ۳ شترمرغ بالغ فضای ۳۰ در ۵۰ متر کافی است.
تغذیه: مصرف غذایی روزانه هر شترمرغ ۲۹۰۰ گرم است و با توجه به جمعیت گله، تقریبا ۷۵ درصد هزینه پرورش مربوط به هزینه تامین خوراکی است ولی این نکته را به خاطر بسپارید که تخم نطفه دار شترمرغ با درصد باروری بالا زمانی تولید میشود که شترمرغ های مولد بدن قوی و سالمی داشته باشند و سلامتی یک بدن در گرو شرایط نگهداری و برنامه غذایی مناسب است.
بهداشت: این پرنده علاقه زیادی به مصرف آب و غذا دارد به همین خاطر سعی کنید به طور منظم ظرف آب را تمیز کنید و آب سالم و تمیزی را در اختیار آن قرار دهید.
شترمرغ ها در سن ۳۰ ماهگی به بلوغ جنسی میرسند و با فرا رسیدن فصل جفتگیری و تخم گذاری که عمدتا تا اوایل بهار میباشد، با تعیین قلمرو و انجام رفتارهای خاصی اقدام به تعیین همسر و جفتگیری میکنند. آن ها در هر فصل تخم گذاری بین ۱۴ الی ۲۱ تخم میگذارند. با فرا رسیدن فصل جفتگیری شترمرغ نر اقدام به انتخاب همسران خود میکند و در بین آن ها یکی به عنوان همسر اصلی و دیگران به عنوان همسر فرعی قرار میگیرند. شترمرغ نر همراه با همسران خود به مکانی جداگانه رفته و از آن ها در برابر دشمنان به شدت محافظت میکند. این مکان که به محل تخم گذاری آن ها مرسوم است، مکانی برای جفتگیری و تخم گذاری شترمرغ ها میباشد. شترمرغ های ماده نیز در مقابل از ورود سایر شترمرغ های نر به قلمروشان ممانعت میکنند. آن ها با نوک زدن و حمله از ورود آن ها جلوگیری کرده و وفاداری خود را نسبت به همسرشان نشان میدهند.
قبل از اقدام به جفتگیری پرنده نر برای برانگیختن تمایل جنسی و حس شترمرغ های ماده حرکاتی موزون از خود بروز میدهد. مثلا با باز کردن بال های خود اقدام بع رقص میکند. همچنین بر روی پاهای خود مینشیند و گردنش را خم میکند و... انسان این حرکات توسط شترمرغ نر باعث آگاهی شترمرغ های ماده به خصوص پرنده اصلی از آمادگی او برای جفتگیری میباشد. شترمرغ ماده اصلی نیز با آواز صداهایی مانند بووووم، بال و پر زدن، باد کردن گلو، چیدن دانه با ناز و عشوه، راه رفتن زیگزاگی و... علاوه بر ابراز تمایل و آمادگی خود برای جفتگیری، سایر شترمرغ های ماده را نیز دعوت به جفتگیری میکند.
پس از انجام این حرکات شترمرغ ماده به نشستن بر روی زمین و بالا دادن دم خود از شتر مرغ نر میخواهد تا به او جفتگیری نماید و پرنده نر با نشستن بر روی ماده عمل جفتگیری را کامل میکند. معمولا جفتگیری چندبار در روز انجام میشود و هربار با یک شترمرغ جفتگیری میکند. شترمرغ ماده اصلی با حفر زمین با پاها و نوک خود مکانی امن برای تخم ها میسازد و خر یک از شترمرغ های ماده اصلی یا فرعی هنگام احساس تخم گذاری بر روی لانه نشسته و تخمگذاری میکنند. هنگام رسیدن تعداد تخم ها به مقدار لازم شترمرغ ماده اصلی تمام روز را بر روی تخم ها میخوابد. شترمرغ ماده اصلی تمام روز را بر روی تخم ها میخوابد و از طرفی قهوه ای بودن پرهای شترمرغ ماده تخم ها را از دید دشمنان مخفی نگه میدارد. شب ها نیز شترمرغ نر این وظیفه را بر عهده میگیرد.
تخم نطفه دار شترمرغ نسبت به سایر پرندگان از حجم بزرگ تری برخوردار میباشد. این پرنده هر ساله حدود ۶۰ تا ۸۰ عدد تخم میگذارد و در صورت تغذیه ی صحیح و شرایط مساعد همه ی این تخم ها دارای نطفه بوده و به جوجه تبدیل میشوند اگر شما پرورش دهنده مولد نیستید، افراد زیادی هستند که این کار را انجام میدهند و شما میتوانید تخم نطفه دار را از این پرورشگاه ها خریداری کنید.
تخم های نطفه دار باید تا زمان جوجه کشی در شرایط مساعدی قرار بگیرند تا نطفه خراب نشده و راندمان جوجه ها پایین نیاید. تخم های نطفه دار شترمرغ ها تنها ۷ روز زمان دارند که وارد دستگاه جوجه کشی شوتر و در این ۷ روز باید در دمای ۱۴ تا ۲۰ درجه و رطوبت نسبی ۳۰ تا ۴۰ درصد قرار بگیرند. بهتر است برای جلوگیری از چسبیدن مایع تخم به پوسته هر ۸ ساعت یک بار تخم را تا ۹۰ درجه بچرخانید.
یکی از مهم ترین لاین های پرورش تولید جوجه شترمرغ است. جوجه کشی تخم نطفه دار میتواند به دو صورت انجام شود.
جوجه کشی توسط مولد: در این روش شما نیاز به یک مولد دارید که البته کار عاقلانه ای به نظر نمیرسد زیرا محدودیت های زیادی دارد. شترمرغ های مادر مسئولیت پذیر نبوده و در برخی واقع در طول دوران جوجه کشی از روی تخم ها بلند میشوند، در نتیجه این کار مطمئن به شمار نیامده و پیشنهاد نیز نمیشود.
جوجه کشی توسط دستگاه جوجه در آوری: این روش بهترین گزینه برای عمل جوجه درآوری به شمار می آید زیرا شنا تمام طول دوره بر روی دما، رطوبت، روز، بهداشت و چرخش تخم ها نظارت و مدیریت دارید و به همین جهت راندمان بالاتری نیز خواهید گرفت. یک دستگاه خوب جوجه کشی باید از امکانات کامل برخوردار باشد و تمام تجهیزات به صورت تمام اتومات کار کند.
بعد از خرید تخم نطفه دار باید با شرایط نگهداری و جوجه کشی آن ها آشنایی داشته باشید تا بتوانید محیط مناسبی برای جوجه کشی ات ها فراهم کنید.
اگر به عنوان یک پرورش دهند یا عرضه کننده قصد نگهداری تخم های نطفه دار را دارید باید رایجی را مهیا کنید که نطفه ها دچار مرگ سلولی نشوند. تخم های نطفه دار آیت پرنده باید ۷ روز در معرض اشعه ی فرابنفش قرار بگیرند تا باکتری های موجود روی پوسته و محیط به طور کلی از بین بروند.
دمای ایده آل برای نگهداری تخم ها ۱۷ الی ۲۱ درجه سانتی گراد است. رطوبت نسبی آید آل نیز برای دوره نگهداری، ۳۵ درصد است.
دوره جوجه کشی حدودا ۴۲ روز طول میکشد، اما لازم به ذکر است که طول دوره به دما وابسته است و میتواند کم و زیاد شود. دمای ایده آل برای دوره جوخه کشی ۳۶.۵ _ ۳۶ درجه سانتی گراد است. همچنین جنین ها برای داشتن یک دوره جوجه کشی موفق به ۳۰ درصد رطوبت نیاز دارند.
تخم ها باید حداقل دو بار در روز چرخانده شوند و این کار باید تا روز ۳۹ ام ادامه پیدا کند.
نورآزمایی از دیگر اقدامات اصلی دوره جوجه کشی تخم نطفه دار این پرنده است چون حضور تخم هدی بدون نطفه در کنار تخم های نطفه دار به ضرر جنین های در حال رشد می باشد. در صورتی که این کار را بعد از دو هفته انجام دهید به نتایج مطلوب تری خواهید رسید.
تخم نطفه دار این پرنده نقش ویژه ای در توسعه کسب و کار پرورش شترمرغ دارد. برای تولید تخم نطفه دار شترمرغ رعایت تمام نکات لازم به نفع پرورش دهنده و شخص خریدار میباشد.